15 maja 2018

Trupia farma - Bill Bass, Jon Jefferson


Ciało się rozkłada; kości pozostają. Ciało zapomina i wybacza dawne urazy; kość może się zagoić, ale zawsze pamięta: upadek z dzieciństwa, bijatykę w barze, uderzenie rękojeścią pistoletu w skroń, ostrze wbite między żebra. Kości zatrzymują takie chwile, utrwalają je i pokazują każdemu, kto ma dość wiedzy i doświadczenia, by dojrzeć to bogactwo danych, by usłyszeć cichy szept zmarłych.


Ten cichy szept zmarłych doskonale słyszy Bill Bass – antropolog sądowy i założyciel tzw. „Trupiej Farmy”, czyli Antropologicznego Ośrodka Badawczego Uniwersytetu Tennessee, w którym prowadzone są badania rozkładu zwłok. Brzmi makabrycznie, ale cel szczytny – dzięki tym badaniom udało się rozwiązać wiele kryminalnych zagadek, ustalić tożsamość bezimiennych dotąd ofiar i namierzyć sprawców przeróżnych zbrodni (choć czasem tym „namierzonym” udawało się uniknąć kary). Bill Bass z kości czyta jak z nut, choć i jemu, mimo wieloletniego doświadczenia i ogromu zgromadzonej wiedzy, trafiają się nuty fałszywe.

9 maja 2018

Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet - Karolina Bednarz

To jest książka o problemach - tych, z którymi japońskie kobiety zmagały się kiedyś i tych, z którymi zmagają się dziś.  Lub nawet „do dziś”, bo mimo upływu czasu, są kwestie, w których niewiele się zmienia.


Mają być posłuszne, grzeczne, urocze i uległe. Pięknie wyglądać i pięknie się poruszać. I nie wymagać zbyt wiele. Najlepiej gdyby były kawaii – czyli perfekcyjnym połączeniem dziecięcości, delikatności i piękna. Ich pozycja w społeczeństwie jest znacznie niższa niż mężczyzn; dyskryminowane zawodowo, przepracowane, obarczone wychowaniem dzieci i prowadzeniem domu, molestowane seksualnie i traktowane jak towar. Spychane na margines, uwikłane w konwenanse i ograniczenia, z których nie tak łatwo jest się im wyzwolić. Borykają się z depresją, uzależnieniem od alkoholu, ratunku upatrują w samobójstwie. Niezamężne i bezdzietne nazywane są „przegranymi psami”. Tak, zdecydowanie japońskie kobiety nie mają w życiu łatwo.

Kwiaty. Wyrwane z korzeniami, zamykane w pudełkach, wystawione na pokaz tylko po to, żeby wylądować chwilę później w koszu. Zapomniane błyskotki, chwilowe miłostki.

28 kwietnia 2018

Macbeth - Jo Nesbo


Nowe wyzwania, prestiżowe projekty, uwspółcześniona adaptacja dramatu Szekspira. Wszystko fajnie, tylko mi osobiście marzy się, by Nesbo powrócił do tego, co naprawdę „żarło”, czyli do starego, dobrego Harry’ego Hole. Seria, którą zdobył sobie popularność i rzesze fanów, leży i kwiczy, a nowe projekty wcale – że tak powiem – dupy nie urywają.


Nie ma co ściemniać, nie podobał mi się Macbeth. Zresztą mogę mieć pretensje tylko do siebie, sama wpuściłam się w maliny. Zadziałał utarty skrót myślowy: jest Nesbo, jest kryminał. A tym razem – no, sorry – nie bardzo. Nie doczytałam, nie zorientowałam się, wyposzczona rzuciłam się na nową książkę, zupełnie nie wiedząc, na co się porywam. A porwałam się na coś, co właściwie udaje kryminał – bo co to za zabawa, kiedy od początku do końca wie się, co właściwie się wydarzy. I wcale nie trzeba być tu alfą i omegą w dziedzinie literatury, wystarczy ogólna wiedza. I koniec zabawy.

19 kwietnia 2018

Dwie siostry - Åsne Seierstad


Reportaż literacki – choć czyta się go świetnie, niczym dobrą powieść lub kryminał – nie jest moją ulubioną formą. Daje autorowi dużą swobodę w doborze faktów i ich interpretacji. Czytelnik nie ma pewności, co wydarzyło się lub zostało powiedziane naprawdę, a co autor sobie dopowiedział lub włożył w usta bohaterom na potrzeby zbudowania ciekawej fabuły. Trzeba mu ufać, że zebrane informacje przekazuje w możliwie najbardziej obiektywny sposób i że ubiera je w bardziej przystępną formę literacką tylko po to, by ułatwić odbiór. I ja ufam Åsne Seierstad. Wiem, że jej nazwisko to gwarancja dobrze wykonanej roboty, a poruszający Jeden z nas tylko utwierdził mnie w tym przekonaniu. Dlatego bez większego wahania i zastanowienia się sięgnęłam po Dwie siostry. Wiedziałam, że będzie to dobra rzecz – i zasadniczo jest, z jednym małym „ale”.


Tytułowe dwie siostry to szesnastoletnia Leila i dziewiętnastoletnia Ayan, somalijki wychowane w Norwegii. Któregoś dnia, jak co dzień, wychodzą z domu do szkoły i…już z niej nie wracają. W tajemnicy opuszczają Norwegię, wyjeżdżają do Syrii, by tam przyłączyć się do Państwa Islamskiego. Porzucają rodziców, braci i całe dotychczasowe życie, by rozpocząć nowe – to jedyne słuszne, zgodne z nakazami Koranu, w którym dżihad, kalifat i męczeńska śmierć są drogowskazami w drodze do raju.

5 kwietnia 2018

Królowie strzelców. Piłka w cieniu Imperium - Zbigniew Rokita


Sport ponad polityką? To chyba tylko pobożne życzenie. Dlaczego? Na to pytanie znajdziecie odpowiedź w książce Zbigniewa Rokity Królowie strzelców. Piłka w cieniu Imperium. I niech tytuł nie odstrasza tych, którzy sport mają w głębokim poważaniu. Ta książka oferuje o wiele więcej – uwierzcie!


Mam gdzieś piłkę nożną i pozostałe dziedziny sportu (poza skokami narciarskimi): nie znam się, nie kręci mnie to, zasadniczo może nawet nie istnieć. Ale jeśli ktoś sport traktuje jako punkt wyjścia do szerszego ugryzienia tematu i przez jego pryzmat opowiada mi o historii Europy Wschodniej w ostatnim stuleciu – to ja bez wahania wchodzę to. Wchodzę, czytam i ekscytuję się lekturą bardziej niż wyjściem Polski z grupy podczas Mundialu.

12 marca 2018

Z nienawiści do kobiet - Justyna Kopińska


Zacznę od tego, że tytuł nowego zbioru reportaży Justyny Kopińskiej i data jego premiery (8 marca) wprowadzają trochę w błąd. Ogólnie świetny chwyt marketingowy, ale na dzień dobry zalicza się delikatne rozczarowanie, bo zawartość książki jest jednak nieco inna. To co prawda drobiazg, ale wiadomo jak jest – oczekiwania sobie, a książka sobie i już odbieramy ją trochę inaczej. Po co tak na początku strzelać sobie w stopę?


Nic to – niezależnie od tytułu, Kopińska i tak broni się tekstami, a samo jej nazwisko na okładce przyciąga wystarczająco uwagę; kto przeczytał choć jedną jej książkę, sięgnie po kolejną. Sukces zatem nie w tytule, a w dobrej marce, którą sobie wyrobiła. Zasłużenie zresztą.

9 marca 2018

Mężczyzna z laserem. Historia szwedzkiej nienawiści - Gellert Tamas

Mężczyzna z laserem. Historia szwedzkiej nienawiści to przykład na to, że dobry reportaż się nie starzeje. Wydaną szesnaście lat temu książkę Gellerta Tamasa, która przenosi nas do Szwecji początku lat dziewięćdziesiątych, wciąż czyta się świetnie. Trzyma w napięciu i wciąga bardziej niż niejeden kryminał, a przecież tę historię napisało życie. Autor starał się tylko, możliwie jak najwierniej, oddać to, co rzeczywiście się wydarzyło.


Jest rok 1991, społeczeństwo szwedzkie się radykalizuje, do głosu dochodzą skrajnie prawicowe partie, imigranci budzą coraz większą niechęć, a po ulicach Sztokholmu grasuje mężczyzna uzbrojony w karabin z laserem. Zanim policji uda się go schwytać, John Ausonius aż jedenaście razy próbuje zabić przypadkowo napotkane osoby. Wszystkie nieszwedzkiego pochodzenia.